فواید و مخاطرات محصولات تراریخته: آگاهی بخشی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد محیط زیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

2 گروه تنوع زیستی و ایمنی زیستی، پژوهشکده محیط‌ زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

چکیده

به منظور دستیابی به راه­کاری مشترک و هماهنگ برای نقل و انتقال فرامرزی موجودات زنده تراریخته و ایجاد اطمینان و قانونمندی در زمینه مقررات ایمنی­ زیستی در دنیا و افزایش هماهنگی جهانی، پروتکل کارتاهنا تصویب شد. بر اساس بند دوم ماده‌ی 23 این پروتکل دولت‌های عضو موظفند در زمینه تصمیم‌ گیری و سیاست‌ گذاری در مورد موجودات زنده تراریخته با مردم و نهادهای مردمی مشاوره کرده و نتایج این مشاوره‌ ها را در دسترس عموم قرار دهند. در سال­ های اخیر محصولات تراریخته وارد سفره غذایی مردم ایران شده ولی اطلاع­ رسانی مناسبی در­خصوص فواید آن برای مردم انجام نشده است. از آن ­جا که ساختار ژنتیکی گیاهان تراریخته از طریق مهندسی ژنتیک تغییر می ‌یابد و این تغییر معمولاً در جهت بهبود مقاومت گیاه به برخی آفات یا بیماری ‌های گیاهی صورت می‌ گیرد امیدواری وجود دارد که این امر منجر به کاهش مصرف سموم شیمیایی خطرناک شود. با وجود مصرف محصولات تراریخته در ایران، برچسب‌ گذاری‌ روی همه محصولات انجام نشده است و لازم است به اجرای آخرین مقرارت اعلامی سازمان غذا و دارو در­خصوص تراریختگی و رخدادهای تراریختگی توجه اساسی شود.

کلیدواژه‌ها


  • احسانی، و.؛ فرج­اله حسینی، س.ج. و لشگرآرا، ف.، 1390. بررسی دیدگاه ­های موافقان و مخالفان گسترش کشت گیاهان تراریخته با تأکید بر تأثیرات آن بر کشاورزی پایدار. اولین همایش ملی راهبردهای دستیابی به کشاورزی پایدار، اهواز، دانشگاه پیام نور استان خوزستان، خردادماه.
  • احمدی، ح. و آزادی، ح.، 1390. غذاهای تغییر ژنتیک یافته، فواید و ایمنی ­زیستی آن­ ها بر سلامتی انسان و طبیعت. ماهنامه علمی تخصصی کشاورزی زیتون. سال 31، شماره 219، صفحات 8 تا 19.
  • اسمعیل­ زاده، ن.س.، 1392. یک دهه تلاش برای توسعه ایمن ­زیست فناوری، مجله ایمنی زیستی. دوره 6، شماره 1، صفحات 31 تا 40.
  • خسروی، س. و توحیدفر، م.، 1391. نقش محصولات تراریخته در توسعه پایدار. مجله ایمنی زیستی. دوره 4، شماره 4، صفحات 87 تا 102.
  • سعیدی تهرانی، س.؛ پارساپور، ع. و لاریجانی، ب.، 1395. ملاحظات اخلاقی در فن­ آوری­ های نوین ژنتیک با نگاه ویژه به محصولات تراریخته. مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی. دوره 9، شماره 2، صفحات 23 تا 37.
  • غیاثوند­غیاثی، ف.؛ میرک­زاده، ع. و  شیری، ن.، 1394. عوامل  مؤثر  بر  نگرش  مصرف­ کنندگان  به محصولات غذایی تراریخته (مورد مطالعه: شهرستان قزوین). مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران. دوره 49، شماره 3، صفحات 427 تا 438.
  • محمدی، س.ز. و یزدان­ پناه، م.، 1392. مزایا و ملاحظات بهره ­مندی از گیاهان تراریخته. مجله ایمنی زیستی. دوره 6، شماره 2، صفحات 123 تا 131.
  • مهدی­زاده، م.؛ ربیعی، م.؛ آل­بویه، م. و رستگار، ح.، 1390. برچسب­ گذاری مواد غذایی تراریخته و حقوق مصرف­ کنندگان، فصلنامه حقوق پزشکی. سال 5، شماره 16، صفحات 115 تا 129.
  • Bredahl, L., 1999. Consumers’ cognitions with regard to genetically modified foods: results of a qualitative study in four countries. Appetite. Vol. 33, No. 3, pp: 343-360.
  • Cary, F.C. and Kennedy, B., 2016. The New Food Fights: U.S. Public Divides over Food Science. In: Pew Research Center. USA.
  • Christou, P. and Twyman, R.M., 2004. The potential of genetically enhanced plants to address food insecurity.Nutrition research reviews. Vol. 17, No. 01, pp:23-42.
  • Fernandez-Cornejo, J.; Wechsler, S.; Livingston, M. and Mitchell, L., 2014. Genetically Engineered Crops in the United States. In: U.S. Department of Agriculture Economic Research Report 162, Economic Research Service.
  • Greene, C.; Wechsler, S.J.; Adalja, A. and Hanson, J., 2016. Economic Issues in the Coexistence of Organic, Genetically Engineered (GE) and non-GE Crops. In: U.S. Department of Agriculture, Economic Research Service.
  • Gruere, G.P. and Rao, S.R., 2007. A review of International labeling policies of genetically modified food to evaluate India’s proposed rule. AgBioForum. Vol. 10, pp: 51-64.
  • Konig, A.; Cockburn, A.; Crevel, R.W.R.; Debruyne, E.; Grafstroem, R.; Hammerling, U.; Kimber, I.; Knudsen, I.; Kuiper, H.A.; Peijnenburg, A.A.C.M.; Penninks, A.H.; Poulsen, M.; Schauzu, M. and Wal, J.M., 2004. Assessment of the safety of foods derived from genetically modified (GM) crops. Food and Chemical Toxicology. Vol. 42, pp: 1047-1088.
  • Lupien, J.R., 2002. Hunger after the millennium: Perspectives and demands.Nutrition today Vol. 37, No. 3, pp:96-102.
  • Prakash, D.; Verma, S.; Bhatia, R. and Tiwary, B.N., 2011. Risks and Precautions of Genetically Modified Organisms. ISRN Ecology, 2011(369573),    DOI: 10.5402/2011/369573
  • Premanandh, J., 2010. Global consensus-need of the hour for genetically modified organisms (GMO) labeling. Journal of Commercial Biotechnology. Vol. 17, pp: 37-44.
  • Salehi Jozani, Gh.; Tohidfar, M. and Sadeghi, A., 2010. Biosafety of transgenic products. In: Modir Fallah Publication. 297 p.
  • Zoundi, J.S.; Hitimana, L. and Hussein, K., 2006. Agricultural Biotechnology and thetransformation of westafrican agriculture: Synthesis of the regional consultation with westafrican actors. Sahel and West AfricaClub Secretariat (SWAC)/OECD.